ولى سخن در اين است كه از راه ترجيح قرائتى بر قرائت ديگر نمىتوان بطلان اين قرائت را ثابت نمود و اگر بحث و تحقيق در ترجيح قرائتى بر قرائت ديگر بطلان آن را ثابت نكند - چنان كه غالبا همچنين است - در اين صورت اين بحث بىفايده است چون مسلّم است كه از هريك از قرائت‌هاى معروف بدون تفاوت مىتوان پيروى نمود . « 1 » آرى ، بحث ترجيح قرائتى بر قرائت ديگر ، يك بحث بىفايده‌اى است مخصوصا در اين مورد زيرا تفاوت معناى « ملك » و « مالك » در جايى است كه كلمه « ملك » در سلطنت اعتبارى و ساختگى به كار برود كه در اين صورت مراتب سلطنت به اختلاف موارد تفاوت مىكند ، گاهى توأم با مالكيت خواهد بود و گاهى خالى از آن و اما اگر اين كلمه در خداوند كه سلطنت‌اش حقيقى مىباشد ، به كار رود ؛ در اين صورت مراتب آن متفاوت نمىباشد و هميشه توأم با مالكيت بوده و مفهوما با كلمه « مالك » يكى خواهد بود و از كلمهء « ملك » برتر نخواهد بود . از اينجا معلوم مىشود كه اضافهء « مالك » به سوى زمان اگر در غير خداوند جايز نيست ، مستلزم آن نخواهد بود كه در خداوند هم صحيح نباشد ، زيرا او همان‌طوركه مالك همهء موجودات است ، واقعا مالك زمان هم مىباشد ، پس كلمه « مالك » در اضافه شدن به سوى زمان در خداوند با « ملك » يكسان است و از اين نظر هم كلمهء « ملك » نمىتواند از « مالك » برتر باشد . ( 1 ) - گاهى گفته مىشود كه چون اضافهء « مالك » به « يوم الدّين » اضافهء لفظى و مفيد تعريف نيست ، لذا در نكره بودن خود باقى مىماند و جملهء « نكره » نمىتواند براى اللّه - كه معرفه است - وصف واقع شود ، پس بايد « ملك » خوانده شود زيرا مراد از « ملك » سلطان است و اين كلمه با داشتن آن معنى در حكم جامد و كلمه اسمى و غير مشتق خواهد بود و اضافهء چنين كلمه ، مفيد « تعريف » بوده و آن را معرفه و معين مىسازد و اشكال وصف شدن « نكره » بر « معرفه » پيش نخواهد آمد . پاسخ ديگران : در تفسير كشاف و كتاب‌هاى ديگر به اين ايراد چنين پاسخ داده شده كه اضافهء اسم فاعل در صورتى لفظى است و نمىتوان كسب « تعريف » و تشخّص كند كه آن اسم فاعل ، به معناى حال و يا آينده باشد ولى اگر به معناى « ماضى » و گذشته و يا مقصود از آن ، دوام و هميشگى باشد ، در اين صورت اضافهء اسم فاعل معنوى خواهد بود و از مضاف اليه خود كسب « تعريف » خواهد نمود مانند :

--> ( 1 ) اين بحث در بخش قرائت‌هاى هفت‌گانه كتاب آمده است .